Không có lịch khám phù hợp. Vui lòng chọn ngày hoặc bác sĩ khác
Đặt
lịch hẹn

10 điều bạn cần biết về "Hội chứng hậu COVID"

, 09/10/2021, 16:35

     Hội chứng suy hô hấp cấp nặng do virus corona chủng mới (SARS-CoV-2) là mầm bệnh gây ra đại dịch COVID-19 dẫn đến khủng hoảng chăm sóc sức khỏe và nguồn lực y tế toàn cầu. Trong đó, Việt Nam của chúng ta đã trải qua nhiều đau thương với hơn 731 nghìn người nhiễm và hơn 19 nghìn người thiệt mạng (tính đến 1/10/2021, theo báo cáo của Bộ Y tế), cùng nhiều tổn thất và thương tâm khác.

     Chúng ta phải có sự hiểu biết về những di chứng để lại, cũng như chiến lược chăm sóc sức khỏe tiếp theo cho những người vừa khỏi bệnh COVID.

     Tương tự như các hội chứng hậu nhiễm SARS hay MERS, ngày càng có nhiều báo cáo về những ảnh hưởng kéo dài đối với người bệnh sau nhiễm COVID-19. Và tình trạng này đã được công nhận như một hội chứng ảnh hưởng đa cơ quan, với các triệu chứng biểu hiện dai dẳng sau đợt bệnh COVID cấp. Cho đến nay, thuật ngữ “Hội chứng hậu COVID” hay “bệnh COVID kéo dài” đã được công nhận trên thế giới, cũng như đã có một số hướng dẫn điều trị được ban hành.

     Thông qua những hỏi - đáp dưới đây, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn sẽ phần nào giúp quý độc giả hiểu rõ hơn về bệnh lý này.

Hình ảnh: Chụp CT kiểm tra phổi cho một bệnh nhân ho và khó thở kéo dài do hội chứng hậu COVID.

     1. Hội chứng hậu COVID là gì?

Trả lời:

     Hội chứng hậu COVID (còn gọi là bệnh COVID kéo dài) là tình trạng bệnh nhân mặc dù đã hồi phục khỏi COVID-19 cấp tính nhưng các triệu chứng vẫn còn kéo dài trên 4 tuần kể từ lúc khởi phát nhiễm trùng (các triệu chứng này có thể đã có từ đợt bệnh cấp hoặc chỉ mới xuất hiện sau khi hồi phục).

 

     2. Những ai sẽ mắc hội chứng hậu COVID? 

Trả lời:

     Tất cả những bệnh nhân từng nhiễm COVID-19 cấp tính đều có thể mắc hội chứng hậu COVID, bao gồm cả những người từng nhiễm COVID-19 không triệu chứng và những bệnh nhân rất nặng, phải điều trị trong đơn vị chăm sóc tích cực (ICU).

 

     3. Có nhóm người nào có nguy cơ mắc hội chứng này cao hơn những người khác không?

Trả lời:

     Mặc dù đã có nhiều nghiên cứu chứng minh độ nặng của COVID-19 cấp tính có liên quan với những yếu tố nguy cơ như: tuổi già, nam giới, béo phì, bệnh nền mạn tính như: bệnh mạch vành, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, đái tháo đường,… nhưng vẫn chưa có nghiên cứu nào cho thấy nguy cơ mắc hội chứng hậu COVID liên quan đến các yếu tố kể trên. Văn phòng thống kê Quốc gia của Anh báo cáo 2 nhóm bệnh nhân có tỉ lệ mắc hậu COVID nhiều nhất: (1) nữ giới và (2) nhóm tuổi 35-49.

 

     4. Hội chứng hậu COVID có phổ biến không? Tỉ lệ mắc là bao nhiêu phần trăm?

Trả lời:

     Hội chứng hậu COVID rất phổ biến. Nhiều báo cáo cho thấy tỉ lệ mắc hội chứng này dao động từ 20 - 96%, tùy nghiên cứu. Nhìn chung, ước đoán có khoảng 80% bệnh nhân sau khi khỏi COVID-19 cấp sẽ bị ít nhất một triệu chứng hậu COVID.

 

     5. Biểu hiện của bệnh như thế nào?

Trả lời:

     Giống như COVID-19 cấp tính, hội chứng hậu COVID gây tổn thương và biểu hiện triệu chứng ở nhiều cơ quan: hô hấp, tim mạch, tâm thần kinh, tiêu hóa, nội tiết, thận, da lông.

    Triệu chứng thường gặp nhất là: mệt mỏi kéo dài, đau đầu, đau cơ khớp, ho, khó thở (đặc biệt là khó thở khi vận động gắng sức), rụng tóc, mất mùi vị, giảm khả năng nhận thức như: giảm tập trung, lú lẫn, hay các rối loạn tâm lý như: lo âu, trầm cảm, rối loạn giấc ngủ.

     Hội chứng hậu COVID không chỉ biểu hiện bằng các triệu chứng lâm sàng kể trên, mà còn thể hiện bằng những bất thường cận lâm sàng như: (1) Bất thường xét nghiệm: tăng men tim kéo dài, rối loạn đường huyết, rối loạn hormon giáp, giảm độ lọc cầu thận,…

(2) Rối loạn chức năng hô hấp: giảm độ khuếch tán phổi, hạn chế dung tích phổi.

(3) Bất thường hình ảnh học: xơ phổi, dãn phế quản trên CTscan ngực, rối loạn chức năng tâm thất qua siêu âm tim,…

 

     6. Tại sao kết quả xét nghiệm âm tính với virus SARS-COV-2 rồi, nghĩa là cơ thể không còn virus nữa mà vẫn mắc các triệu chứng kéo dài?

Trả lời:

     Các chuyên gia giả thuyết 3 cơ chế gây ra tình trạng này:

(1) Virus xâm nhập trực tiếp vào tế bào cơ thể trong đợt bệnh cấp tính, gây phá hủy tế bào và để lại những tổn thương vĩnh viễn ở nhiều cấu trúc cơ quan.

(2) Đáp ứng viêm quá mức dẫn đến sự tăng cao nồng độ các chất gây viêm (cytokines) trong máu và các mô cơ thể gây nên tình trạng viêm mạn tính nhiều cơ quan và đáp ứng miễn dịch có phần sai lệch của cơ thể dẫn đến sự hình thành các tự kháng thể kháng lại chính tế bào cơ thể người, từ đó làm rối loạn chức năng nhiều cơ quan.

(3) Tình trạng bệnh lý nặng trong đợt cấp như suy hô hấp, tụt huyết áp, tình trạng tắc mạch, giảm oxy mô dẫn đến những tổn thương tế bào khó hồi phục ở nhiều cơ quan.

     Ngoài ra, các yếu tố tâm lý xã hội tiêu cực từ đại dịch: mắc bệnh, mất người thân, cách ly xã hội, cô lập, nỗi lo về tài chính, thất nghiệp,… cũng gây ra các triệu chứng tâm lý kéo dài sau COVID.

 

     7. Vậy hội chứng hậu COVID có nguy hiểm không?

Trả lời:

     Giống như COVID-19 cấp tính, hội chứng hậu COVID cũng biểu hiện đa cơ quan với nhiều mức độ khác nhau, từ rất nhẹ như rụng tóc, mệt mỏi đến những tình trạng bệnh lý nặng hơn như: xơ phổi dạng tổ ong, di chứng đột quỵ não, di chứng nhồi máu cơ tim, hay suy thận giai đoạn cuối.

 

     8. Bệnh này sẽ kéo dài trong bao lâu?

Trả lời:

     Nhiều triệu chứng có thể tự giới hạn hay có thể kiểm soát với những phương pháp điều trị tiêu chuẩn và chỉ tồn tại trong 2 đến 6 tháng như đau đầu, đau cơ khớp nhưng cũng có những di chứng tồn tại vĩnh viễn như di chứng đột quỵ hay di chứng nhồi máu cơ tim.

 

     9. Có cách nào chữa trị không? Chữa trị như thế nào?

Trả lời:

     Điều trị hội chứng hậu COVID đòi hỏi kiến thức chuyên sâu về hậu COVID cũng như cần kế hoạch chặt chẽ, lâu dài và sự kết hợp của nhiều chuyên khoa.

     Hiện nay, tại TPHCM đã có những cơ sở chuyên trị hội chứng hậu COVID như: Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn, BV Thống Nhất, ….

 

     10. Người vừa hồi phục khỏi COVID-19 cần làm gì để ngăn ngừa hội chứng này?

Trả lời:

     Hội chứng hậu COVID này có thể xảy ra ở mọi bệnh nhân nhiễm COVID-19 từ nhẹ đến nặng, với biểu hiện lâm sàng đa dạng, đôi khi chỉ là bất thường trên các cận lâm sàng mà không có triệu chứng. Nên tất cả các bệnh nhân hồi phục sau điều trị COVID-19 cần được theo dõi, tầm soát các rối loạn có thể có, từ đó lên kế hoạch điều trị tích cực, lâu dài.

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn

Share:
  • Zalo